Fałszywe opinie jako czyn nieuczciwej konkurencji – co mówią przepisy

Fałszywe opinie coraz rzadziej są traktowane jako „szara strefa marketingu”. W praktyce coraz częściej kwalifikowane są jako czyn nieuczciwej konkurencji, który narusza zarówno interesy konsumentów, jak i uczciwych przedsiębiorców. Przepisy w tym zakresie są bardziej jednoznaczne, niż wielu firm się wydaje.

Problem nie dotyczy wyłącznie wielkich platform ani głośnych spraw medialnych.

Czym jest czyn nieuczciwej konkurencji

Czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, które zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy albo klienta. Kluczowe znaczenie ma tu wpływ na decyzje rynkowe.

Fałszywe opinie idealnie wpisują się w ten mechanizm – tworzą nieprawdziwy obraz oferty i zakłócają uczciwą rywalizację.

Dlaczego fałszywe opinie spełniają te kryteria

Fałszywa recenzja:

• wprowadza klientów w błąd co do jakości usług lub towarów,
• zaburza porównywalność ofert na rynku,
• daje nieuzasadnioną przewagę konkurencyjną.

W praktyce oznacza to, że firma korzystająca z takich opinii poprawia swoją pozycję kosztem innych przedsiębiorców działających uczciwie.

Znaczenie intencji i skutku

W ocenie prawnej liczy się przede wszystkim skutek rynkowy, a nie deklarowana intencja. Nawet jeśli przedsiębiorca twierdzi, że nie zamawiał opinii, ale czerpie z nich korzyści i toleruje ich obecność, może ponosić odpowiedzialność.

To szczególnie istotne w przypadku tzw. „życzliwych” recenzji.

Uczciwa konkurencja a realne praktyki rynkowe

Uczciwa konkurencja opiera się na jakości, cenie i rzetelnej informacji. Modele promujące przejrzystość, takie jak Sklep Godny Zaufania czy Polecane Sklepy, pokazują, że budowanie reputacji bez manipulacji jest możliwe i bezpieczne prawnie.

Fałszywe opinie działają dokładnie w przeciwnym kierunku.

Stanowisko UOKiK

UOKiK analizuje fałszywe opinie nie tylko jako naruszenie praw konsumentów, ale także jako element zakłócający uczciwą konkurencję. W praktyce urząd bada, czy dana praktyka wpływa na decyzje zakupowe i pozycję rynkową przedsiębiorców.

W wielu przypadkach skutki dla rynku są ważniejsze niż pojedyncze recenzje.

Regulacje Unii Europejskiej

Prawo UE jednoznacznie wskazuje, że prezentowanie opinii niepochodzących od rzeczywistych użytkowników jest nieuczciwą praktyką handlową. Obejmuje to zarówno tworzenie fałszywych recenzji, jak i brak transparentności co do ich pochodzenia.

To oznacza, że kwalifikacja fałszywych opinii jako czynu nieuczciwej konkurencji ma także wymiar unijny.

Konsekwencje dla przedsiębiorców

Uznanie fałszywych opinii za czyn nieuczciwej konkurencji może prowadzić do:

• postępowań administracyjnych i cywilnych,
• kar finansowych,
• nakazu zaprzestania praktyk,
• odpowiedzialności wobec konkurencji.

Ryzyko dotyczy zarówno firm korzystających z takich opinii, jak i pośredników.

Dlaczego to ostrzeżenie jest realne

Fałszywe opinie nie są już postrzegane jako drobne nadużycie. Coraz częściej traktowane są jako świadome zakłócanie rynku. W takim ujęciu odpowiedzialność przedsiębiorcy staje się znacznie szersza, niż mogłoby się wydawać.

Zaufany Sklep to efekt długofalowej uczciwości, a nie przewagi zdobytej manipulacją.

Wnioski

Przepisy jasno wskazują, że fałszywe opinie mogą być kwalifikowane jako czyn nieuczciwej konkurencji. Ich wpływ wykracza poza relację firma–klient i dotyka całego rynku.

W praktyce oznacza to, że „gra na skróty” coraz częściej kończy się realnymi konsekwencjami prawnymi.

FAQ – najczęstsze pytania

Czy fałszywe opinie mogą być uznane za czyn nieuczciwej konkurencji?

Tak. Jeśli naruszają interes konkurencji lub konsumentów.

Czy intencja przedsiębiorcy ma znaczenie?

Drugorzędne. Kluczowy jest skutek rynkowy.

Czy UOKiK zajmuje się takimi sprawami?

Tak. Analizuje je pod kątem ochrony konkurencji i konsumentów.

Czy dotyczy to także małych firm?

Tak. Przepisy obowiązują niezależnie od skali działalności.